
Leer in vijf sessies alle informatie die je nodig hebt om te starten en anders terug te keren.

Ik liep de Camino met backpack vol nuttige, maar ook overbodige spullen.

Met tips hoe je ook ongetraind kan starten en zelfs kilo's op de camino kan achterlaten.
Ga lopen en laat alles los. Of je nou kiest voor ƩƩn week of voor zes weken. De Camino zet je gedachten stil en laat je hart weer spreken.
Ik zat compleet vast. Stond stijf van de stress en wist niet meer welke keuzes ik moest maken. Ik was het contact met mijn hart en lichaam kwijt.
Ik vertrok en begon te lopen. Het was zwaar en prachtig tegelijk. Ik begon alles los te laten. Letterlijk en figuurlijk. Overbodige ballast ging terug naar huis.
Ik kreeg weer ruimte. Ruimte om te voelen wie is was en wat ik wilde. Ruimte om mijn hart weer te laten spreken. Na weken lopen wist ik het weer.
Het klopt als het goed voelt!

Jouw Camino gids
Leer in 5 sessies alles over de Camino naar Santiago: een compacte en praktische leergang voor iedereen die droomt van een pelgrimstocht. In vijf heldere sessies krijg je precies wat je nodig hebt: realistische voorbereiding, slimme keuzes onderweg en het vertrouwen om te vertrekken.
Ideaal voor de beginnende pelgrims Ʃn de ervaren wandelaars die hun volgende lange afstandswandeling willen plannen. Je ontdekt routekeuze, seizoensinvloeden, gemiddelde dagafstanden en hoe je een route kiest die past bij jouw tempo en motivatie. Ik behandel fysieke voorbereiding, blessurepreventie en een minimalistische paklijst. Plus praktische tips over schoenen, rugzakken, slaapplekken en essentiƫle gear. Ook logistiek en budget komen aan bod. En wat je het beste kan eten onderweg. Ik vertel je alles over je credencial, stempels en je pelgrims pasport. Geef tips over bagagetransfers, treinen en dagbudgetten per route. Het kan al voor 30 euro per dag!
Tot slot krijg je mentale tools voor de pelgrimservaring. Mindful lopen, omgaan met tegenslag en het integreren van je tocht thuis.
Met de best geteste apps voor je routeplanning, de ultieme paklijst, de leukste herbergen Ʃn voedingstips voor onderweg. Zo vertrek je lichter, veiliger en met meer vertrouwen. En als je wil? Al binnen een week!
Ik reis online met je mee!


Mijn bedrijf Zustaina ging failliet. Ik was alles kwijt. Mijn inkomen, mijn toekomst, mijn pensioen en mijn team. Ik had een zwaar jaar achter de rug en wist dat er nog veel zware maanden aan zouden komen. Ik besloot te gaan lopen en vertrok. Binnen twee weken zat ik in de trein naar Zuid-Frankrijk. In die twee weken heb ik me suf gegoogled en uren YouTube filmpjes gekeken. Dat hoef jij niet te doen. Ik heb alles voor je verzameld op ƩƩn plek. Je kan morgen vertrekken als je wil! Ik reis met je mee!
In vijf sessies naar een helder en realistisch pelgrimplan

Sessie 1
Oriƫnteer je op de Camino's. Kies tussen de populaire routes, seizoenen en de perfecte dagafstand. Zorg er voor dat jouw route aansluit op je eigen tempo, ervaring en de hoeveelheid tijd die je hebt. Wat is het doel dat je nastreeft? Zoek je rust? Reflectie? Meer contact met jezelf? Of een mooie fysieke uitdaging of nieuwe vrienden? Het kan allemaal.
Een lange wandeling doet wat met je. De neurologische paden in je hersenen worden gereset. Je komt altijd anders thuis.
Ik heb de belangrijkste routes voor je op een rijtje gezet.

Sessie 2
Bereid je voor met de juiste sokken, apps, blessurepreventie en een minimalistische paklijst voor licht en comfortabel lopen.
Zorg ervoor dat je geen pijn in je rug krijgt en niet naar het postkantoor hoeft om toch weer twee broeken en T-shirts naar huis te sturen. Welke soort schoenen ga ik kiezen? Bergschoenen of hippe hola's? Is waterdicht belangrijk? En meen ik wel of geen wandelstokken mee. En de E-reader?
Kies ik voor een slaapzak of zijden lakens? Wat gaat er in mijn toilettas en wat mag ik echt niet vergeten?
Ik wist dat ik maximaal 10% van mijn lichaamsgewicht mee mocht nemen. Toch heb ik me vergist in het water en de lunch die ook nog mee moeten. En vergat ik een paar belangrijke Essentials.

Sessie 3
Waar ga je vertrekken en hoe kom je daar? Met de trein, de bus of ga je vliegen? Het is voor iedereen een sport om zo basic mogelijk te arriveren en te leven. Je luxe leven laat je achter in Nederland. Een camino voor 30 euro per dag kan! Dat is een kwestie van opletten, plannen en budgetteren. Waar moet je op letten? Ga je zelf koken of kies je voor 'menu el dia' voor 15 euro. Kies je voor bagagetransfers? Of doe je dat alleen bij 30 kilometer plus? En welke credencial wil je straks: sportief of religieus. Denk aan de juiste verzekeringen, de 112 connectie met de Guardia Civil. Ik geef je slimme bespaartips voor een zorgeloze tocht.
Het is begin 2025. En eens had ik niets meer. Geen bedrijf. Geen inkomen. Geen baan. Geen pensioen. Geen trots. Ik werd keihard stil gezet. De rechter begreep mān tranen. Na zijn klap met de hamer begonnen die spontaan in stilte te stromen. Hij glimlachte naar me. āZo zondeā, zei hij. āZoān mooi bedrijf met zoān mooie missieā. Mijn bedrijf Zustaina waarmee we super duurzame relatiegeschenken maakten, ging failliet. Ik was het bedrijf 6 jaar eerder begonnen. Een jaar na het overlijden van mijn zus.
De rechter gaf de laatste schouderklop. Vanaf dat moment begon de rollercoaster met schuldeisers, veilinghuizen, juristen en de curator. Mijn vertrouwen in de mensheid verdween. Net als mijn geloof in de groene intenties van bedrijven. Mijn blik werd behoorlijk zwart.
Ik snakte naar lucht en pakte de trein naar Zuid Frankrijk. Liep de grens over en stopte pas na 1.000 kilometer. Onderweg werd het weer licht. Het werd zelfs weer groen. Zonder enig bezit behalve mijn rugzak. Zonder enig zicht op een nieuwe toekomst. Maar ook zonder e-mails. Zonder deadlines. Zonder files. Zonder herrie. Zonder strijd.
Tijdens de 1.3 mio stappen beleefde ik de zwaarste en meest gelukkige momenten ever. Gewoon door te lopen. Hoe moe en kapot ik ook was. Gewoon door me na elke bocht weer te verwonderen.
Door alleen met je gedachten te kunnen zijn. In een volle slaapzaal.
Door te connecten met lieve mensen en te luisteren naar hun verhalen. Terwijl je stevig doorstapt.
Door alle comfort los te laten.
Door gewoon weer even mens te zijn, ƩƩn met de natuur.
Wat heb ik veel geleerd. Wat ben ik meerdere keren per dag intens gelukkig.
Jane Goodall zei vlak voor haar dood: āJe bent hier met een reden. Wat is jouw rol hier op aarde?ā Ik hoef niet na te denken. Ik wil mensen weer laten voelen. Groene harten laten shinen. Laten zien en keihard voelen dat veerkracht, liefde en de natuur de basis vormen van een fijn leven. Van een fijn bedrijf. En van een fijne samenleving.
En dat komt allemaal bij elkaar op de Camino. ga je mee?

De laatste week liep ik samen met mijn Camino Family. Zes nationaliteiten met allemaal hun eigen verhaal. We hebben elkaar gedragen en een plek gegeven in ons hart.

Roberto liep zijn tweede camino. We vonden elkaar de laatste week. Spontaan allebei in tranen. We deelden het verlies van zijn broer en mijn zus.
Hij zat op de trein tussen Rome en Milaan en genoot enorm van die job. Hij leerde me weer trots te zijn op wie ik ben. En niet op wat ik doe.
Roberte en zijn broer

Ze waren samen, maar liepen alleen. Met respect voor elkaars tempo. Met hun eigen gedachtes. Jeremy vertrok standaard in de nacht met matras naar de keuken:
'Too many snorders Manon'.
Hij leerde me mediteren zoals zijn zoon in het klooster deed als monnik. Hij leerde me dat liefde alles overwint.
De broers uit de UK

Duitsland, Italiƫ, Taiwan, Engeland, Amerika en Nederland. De jongste 21. De oudste 58. Alle negen met een verhaal. Verhalen die we deelden met elkaar. Verbonden door de vermoeidheid, pijn van de blaren en slapeloze nachten. Verbonden door een doel. Samen naar Santiago, naar de rest van je leven.
De familie

Sessie 4
Hoe wil je overnachten? In hostels, hotels of de herbergen. In Donativo's kun je mee eten. Strandaard is dat vegetarisch. Kan je een donativo boeken? Heb je dekens nodig? Waar moet je echt reserveren en waar niet?
Wil je direct een paar kilo's achter laten op de camino of juist aansterken? Ik heb het allebei geprobeerd en het werkt. Je kan in de hostels vaak zelf koken en de left-overs mee nemen voor de lunch de volgende dag.
Slapen in de herberg is het leukst, kost het minst, maar vereist wel een lekkere slaapzak en goede oordoppen. Volgens mijn (niet empirische onderzoek), snurkt 1 op de 4 pelgrims. Ik probeerde 4 soorten oordoppen en de goedkoopste bleken ook de beste!

Sessie 5
Je vertrekt niet voor niets. Je zoekt rust en jezelf. Je wil terug naar de basis en connecten met de natuur en jezelf. Je wil je gedachten stil zetten en ruimte creƫren voor iets nieuws. Je hebt behoefte aan frisse lucht en eenvoud. Je wil nieuwe vrienden maken of juist alleen zijn. Je gaat een fysieke uitdaging aan die voor pijn en ultiem geluk zorgt. Eenzaamheid, verdriet, slapeloosheid, vermoeidheid en honger. Het komt allemaal voorbij. Net als tranen, blijdschap, lachen en geluk. Je wordt terug geworpen op jezelf en keert anders terug.
Ik geef je praktische tips om dit optimaal te beleven. Om niet te verzanden in de regelmodus van lopen, eten en slapen. Neem ook hier elke dag bewust de tijd voor met je journal, je meditatie of aquarel boekje.

BONUS
Als je aangekomen bent in Santiago kan je nog door naar Finisterre. Ook wel het einde van de wereld genoemd. Daar laat je alles achter je en is het echte 0 punt. De 4 dagen dat ik daar naartoe liep waren een cadeautje. De laatste 100 kilometer van de pelgrimstocht is nogal druk. Hier komen alle routes bij elkaar. Dat is ook supergezellig. Samen naar de finish. Maar wat een feest als je dan nog even 4 dagen helemaal alleen kan zijn. Daarna kan je nog door naar Muxia: het begin van je nieuwe leven.
Dit kost je ook nog een laatste zware dag, maar is de moeite waard. Wat doe je eerst? Muxia of Finisterre? En wist je dat je het ook kan combineren met de bus voor een paar euro?
Ik deed het allebei en het was de moeite waard!
Ontdek de helende kracht van wandelen!